
Zwyrodnienie kręgosłupa, nazywane też spondylozą, to przewlekły proces zmian w jego strukturach. Obejmuje krążki międzykręgowe, chrząstkę stawów międzykręgowych oraz otaczające tkanki.
Proces często zaczyna się od krążka, czyli dysku amortyzującego obciążenia między kręgami. Z wiekiem i pod wpływem przeciążeń krążek traci wysokość, co zmienia rozkład sił i zwiększa obciążenie drobnych stawów kręgosłupa.
W stawach mogą rozwijać się zmiany zwyrodnieniowe, a na krawędziach kręgów powstawać osteofity (wyrośla kostne).
Zmiany te są częste i ich występowanie zwiększa się z wiekiem. Nie oznaczają jednak automatycznie bólu ani utraty sprawności.

Opis badania pokazuje budowę kręgosłupa, ale nie mierzy bólu. Nawet określenie „zaawansowane zmiany” nie przesądza o tym, jak pacjent się czuje i jakiego leczenia potrzebuje.
| Określenie w wyniku badania | Co oznacza? |
|---|---|
| Zmiany zwyrodnieniowe lub degeneracyjne | Ogólne określenie zmian związanych ze zużywaniem się struktur kręgosłupa |
| Zmiany wytwórcze, osteofity | Wyrośla kostne na krawędziach kręgów |
| Obniżenie wysokości krążka | Zmniejszenie wysokości dysku między kręgami |
| Sklerotyzacja | Zagęszczenie tkanki kostnej, między innymi pod powierzchnią stawu |
| Zaawansowane zmiany zwyrodnieniowe | Duże nasilenie zmian w obrazie badania, które nie musi odpowiadać nasileniu dolegliwości |
Zmiany zwyrodnieniowe często występują również u osób bez bólu. Potwierdza to przegląd badań obrazowych osób bez objawów, w którym to jak często występowały takie zmiany rosło wraz z wiekiem pacjenta.
O potrzebie leczenia decydują objawy, sprawność i wynik badania lekarskiego. Sam opis rezonansu zwykle nie jest wskazaniem do zabiegu czy operacji.
Najczęstsze dolegliwości to ból, sztywność po bezruchu i ograniczenie ruchomości. Objawy mogą nasilać się przy określonych ruchach, dłuższym utrzymywaniu jednej pozycji lub obciążeniu.

Pacjenci opisują między innymi:
W odcinku szyjnym mogą występować ból karku i trudności z obracaniem głowy. W odcinku lędźwiowym częsty jest ból krzyża nasilający się przy staniu, chodzeniu lub innych obciążeniach.
Jeśli dolegliwości promieniują do ręki albo nogi, a dodatkowo pojawia się drętwienie lub osłabienie, lekarz ocenia możliwość podrażnienia lub ucisku struktur nerwowych.
Więcej opisujemy w poradniku ból lędźwi promieniujący do nóg - przyczyny i leczenie.
Odcinek piersiowy jest mniej ruchomy, ponieważ stabilizują go żebra. Widoczne w nim zmiany zwyrodnieniowe mogą pozostawać bezobjawowe.
Jeśli powodują dolegliwości, mogą występować:
Czasem pojawia się dyskomfort przy skręcaniu tułowia lub głębokim wdechu.
Bólu w klatce piersiowej nie należy samodzielnie przypisywać zwyrodnieniu. Nagły, silny ból, szczególnie z dusznością, wymaga wezwania pilnej pomocy pod numerem 112.
Ważną rolę odgrywają wiek, predyspozycje rodzinne i wieloletnie obciążenia. Tempo zmian nie jest jednakowe u wszystkich, a zwyrodnienie zwykle nie ma jednej przyczyny.

Znaczenie mogą mieć:
Na wiek i predyspozycje genetyczne nie mamy wpływu. Możemy natomiast dostosowywać aktywność i obciążenia do swoich możliwości, wzmacniać mięśnie oraz dbać o masę ciała.
Utrwalonych zmian strukturalnych nie da się cofnąć. Można jednak leczyć ból, poprawiać ruchomość i ułatwiać codzienne funkcjonowanie.
Cele leczenia obejmują:
Poprawa nie wiąże się z tym, że zmiany widoczne na rezonansie zniknęły. Pacjent może lepiej chodzić, pracować i spać, mimo że obraz kręgosłupa pozostaje podobny.
U wielu osób wystarcza leczenie zachowawcze. Jeśli ból nadal ogranicza aktywność, lekarz może rozważyć celowany zabieg wyłączający ból.
Podstawą diagnostyki jest wywiad medyczny i badanie pacjenta. Lekarz pyta, gdzie boli, kiedy pojawiają się objawy i co je nasila. Następnie ocenia ruchomość, siłę mięśni, czucie oraz inne objawy neurologiczne.
W zależności od sytuacji zleca RTG lub rezonans. Badania te pomagają ocenić charakter zmian i sprawdzić inne możliwe przyczyny dolegliwości.
Blokada diagnostyczna pomaga sprawdzić, czy podejrzewana struktura jest źródłem bólu. Lekarz pod kontrolą USG lub RTG podaje lek znieczulający w wybrane miejsce i ocenia reakcję pacjenta.
Wyraźne zmniejszenie bólu przemawia za trafnym wskazaniem jego źródła. Wynik blokady lekarz interpretuje razem z pozostałymi ustaleniami, bo nie jest ona samodzielnym, nieomylnym testem.
W CRS Clinic pozytywna odpowiedź na blokadę diagnostyczną i zmniejszenie się bólu są elementem kwalifikacji do zabiegu kriolezji.
Leczenie zależy od źródła bólu, nasilenia objawów i dotychczasowych efektów terapii. Nie każdy pacjent potrzebuje wszystkich dostępnych metod.
Fizjoterapeuta dobiera ćwiczenia poprawiające ruchomość i wzmacniające mięśnie wspierające kręgosłup. Sprawdza też, jak pacjent reaguje na ruch i dostosowuje intensywność ćwiczeń.
Ważną częścią terapii jest zmiana codziennych nawyków: robienie przerw w siedzeniu, dostosowanie stanowiska pracy i sposobu podnoszenia ciężarów.
W okresach zaostrzeń lekarz może zalecić leki przeciwbólowe lub przeciwzapalne.
Przy odpowiednich wskazaniach rozważa także blokadę kręgosłupa, czyli celowane podanie leku w okolicę stawu lub korzenia nerwowego. Jej celem jest zmniejszenie bólu, a zależnie od zastosowanego preparatu również stanu zapalnego.
Efekt może utrzymywać się od kilku tygodni do kilku miesięcy, ale jego siła i czas trwania są indywidualne.
Szczegóły opisujemy na stronie blokady kręgosłupa.
Kriolezję można rozważyć przy bólu pochodzącym ze stawów międzykręgowych, po potwierdzeniu wskazań blokadą diagnostyczną.
Lekarz pod kontrolą USG wprowadza sondę, której końcówka schładza drobne nerwy czuciowe przewodzące ból z tych stawów. Działanie przeciwbólowe jest odwracalne, ponieważ nerwy stopniowo odzyskują swoją funkcję.
Efekt zabiegu utrzymuje się średnio około 12 miesięcy, ale czas poprawy zależy od pacjenta i źródła jego dolegliwości. Zabieg jest ambulatoryjny, a pacjent wraca do domu tego samego dnia.
Kriolezja zmniejsza przewodzenie bólu, ale nie cofa zwyrodnienia ani nie usuwa mechanicznego ucisku na nerwy. Ulga może ułatwić powrót do rehabilitacji i rozpoczęcie ćwiczeń.
Dokładny przebieg zabiegu i koszty znajdziesz na stronie o kriolezji kręgosłupa.
Operację rozważa się przy określonych wskazaniach, między innymi wtedy, gdy odpowiednio prowadzone leczenie nie pomaga albo narasta uszkodzenie funkcji nerwów. Samo rozpoznanie zwyrodnienia nie oznacza konieczności operacji.
Narastające osłabienie kończyny, zaburzenia czucia lub pogorszenie chodzenia wymagają pilnej oceny lekarskiej.
Jeśli pojawią się nowe problemy z oddawaniem moczu lub kontrolą stolca albo utrata czucia w okolicy krocza, zgłoś się natychmiast na SOR. Nie czekaj na planową konsultację.
Przy pilnych wskazaniach neurologicznych pacjent nie musi najpierw przechodzić wszystkich etapów leczenia zachowawczego.
W CRS Clinic nie wykonujemy operacji kręgosłupa. Jeśli operacja jest potrzebna, lekarz kieruje pacjenta do odpowiedniego ośrodka. Pozostałe możliwości leczenia kręgosłupa opisujemy w poradniku leczenie kręgosłupa bez operacji w Warszawie.
Regularna aktywność i dostosowanie obciążeń pomagają utrzymać sprawność mimo zmian. Nie dają gwarancji zatrzymania zwyrodnienia, ale stanowią ważną część postępowania.
Warto zadbać o:
Sposoby radzenia sobie z zaostrzeniem opisujemy w poradniku jak złagodzić ból kręgosłupa lędźwiowego.
Koszt zależy od potrzebnej diagnostyki i wybranej metody leczenia. Blokada diagnostyczna i blokada przeciwbólowa są osobnymi pozycjami w cenniku.
| Konsultacja lub zabieg | Cena |
|---|---|
| Konsultacja neurochirurgiczna | 350 zł |
| Konsultacja z badaniem USG | 400 zł |
| Sesja fizjoterapeutyczna 45 minut | 230 zł |
| Blokada diagnostyczna | 600 zł |
| Blokada przeciwbólowa okołokręgosłupowa | 900 zł |
| Blokada przeciwbólowa kręgosłupa | 1280 zł |
| Kriolezja kręgosłupa | 2490 zł |
Aktualne stawki sprawdzisz w cenniku CRS Clinic. Podane ceny dotyczą poszczególnych usług, nie całego kosztu leczenia.
Lekarz zaczyna od ustalenia źródła bólu i dobrania postępowania do objawów. Zależnie od potrzeb plan obejmuje fizjoterapię, leczenie przeciwbólowe lub zabieg pod kontrolą obrazowania.
W CRS Clinic współpracują neurochirurdzy wykonujący blokady i kriolezję oraz fizjoterapeuci pomagający odzyskać sprawność. Zakres leczenia zależy od pacjenta, bo nie w każdym przypadku potrzebny jest zabieg.
Jeżeli ból kręgosłupa utrudnia Ci codzienne funkcjonowanie, podczas konsultacji lekarz sprawdzi możliwe źródło dolegliwości, omówi wyniki badań obrazowych i zaproponuje odpowiednie leczenie.
Umów konsultację: +48 516 167 506
Pon-Pt 07:30-21:30 · Sob 09:00-13:00
CRS Clinic
Aleja Solidarności 171
00-877 Warszawa
Nie można tego przewidzieć na podstawie samego opisu badania. Nasilenie zmian nie przekłada się wprost na sprawność pacjenta. Lekarz ocenia również siłę mięśni, czucie, sposób chodzenia i to, jak objawy zmieniają się w czasie.
Często tak, po dostosowaniu obciążeń i sposobu pracy. Znaczenie mają objawy, rodzaj obowiązków i wynik badania. Lekarz lub fizjoterapeuta może pomóc ustalić zasady dźwigania, przerw i stopniowego zwiększania obciążeń.
Samo bezobjawowe zwyrodnienie nie oznacza konieczności leczenia. Przy utrzymującym się bólu ograniczanie ruchu może jednak prowadzić do pogorszenia kondycji i sprawności. Szczególnej uwagi wymagają narastające osłabienie kończyn i zaburzenia czucia, wtedy potrzebna jest pilna diagnostyka.
Ćwiczenia powinien dobrać fizjoterapeuta do objawów i możliwości pacjenta. Program zwykle obejmuje pracę nad ruchomością i siłą mięśni. Ważne jest także sprawdzenie, czy dany ruch łagodzi, czy nasila dolegliwości.
Kriolezja może ułatwić ćwiczenia, ale ich nie zastępuje. Zmniejszenie bólu daje możliwość pracy nad siłą, ruchomością i tolerancją codziennych obciążeń. Plan rehabilitacji dobiera się indywidualnie.
W naszej klinice zwyrodnieniem zajmują się ortopedzi i neurochirurdzy we współpracy z fizjoterapeutami. Wybór zależy od objawów. Przy osłabieniu kończyny, zaburzeniach czucia lub podejrzeniu ucisku na struktury nerwowe szczególnie ważna jest ocena neurologiczna lub neurochirurgiczna.

Specjalista neurochirurgii.
W pracy zawodowej ukierunkowany m.in na stosowanie interwencyjnych metod leczenia bólu oraz neuromodulacji.
Leczy zachowawczo i operacyjnie:
- zespoły bólowe kręgosłupa (szyjnego, piersiowego i lędźwiowego) w przebiegu dyskopatii, niestabilności, urazów kręgów, choroby zwyrodnieniowej kręgosłupa oraz przetrwałe zespoły bólowe po zabiegach operacyjnych;
- choroby nerwów obwodowych: guzy nerwów obwodowych, neuropatie po urazach nerwów, neuropatie cukrzycowe, po półpaścu, neuropatie po leczeniu onkologicznym (CIPN), zespoły wieloobjawowego bólu miejscowego kończyn dolnych oraz górnych (CRPS);
- zespoły bólowe twarzy i głowy: ból neuropatyczny twarzy, neuralgia trójdzielna, szyjnopochodne dolegliwości bólowe głowy.
Specjalista interwencyjnego leczenia bólu - absolwent Pain School International (Międzynarodowej Szkoły Leczenia Bólu) Budapeszt, Węgry.
Pierwszy i jedyny w Polsce Cetryfikowany Sonografista Interwencyjny z certyfikatem CIPS wydawanym przez Światowy Instytut Bólu (World Institute of Pain).
Absolwent studiów Medycyna Bólu na Uniwersytecie Jagiellońskim oraz Europejskiej Szkoły Neurochirurgii (Praga, Belgrad, Walencja, Moskwa).
Stypendysta międzynarodowego programu szkoleniowego z zakresu stymulacji rdzenia kręgowego oraz zwojów czuciowych i nerwów obwodowych w dolegliwościach bólowych.
Obecnie w trakcie indywidualnego międzynarodowego programu mentorskiego z dziedziny zabiegów neuromodulacji i neurochirurgii czynnościowej realizowanego za pośrednictwem International Neuromodulation Society.
W praktyce lekarskiej szeroko wykorzystuje mało inwazyjne metody leczenia i diagnozowania: blokady pod kontrolą USG lub RTG, kriolezję, termolezję, termolezję pulsacyjną. Współpracuje z najlepszymi w Polsce specjalistami od zaawansowanych metod leczenia chorób kręgosłupa, w tym metod endoskopowych.
Członek European Association of Neurosurgical Societies (Europejskiego Towarzystwa Neurochirurgów), World Institute of Pain, European Pain Federation, International Neuromodulation Society oraz Polskiego Towarzystwa Badań nad Bólem.
Konsultuje pacjentów w języku polskim, angielskim i włoskim.
W CRS Clinic wykonuje: kriolezję kręgosłupa i blokady kręgosłupa pod kontrolą USG.

Neurochirurg z wiedzą ekspercką w zakresie swojej specjalizacji, leczenia bólu kręgosłupa, stosowania stymulacji TENS/EMS, stymulacji rdzenia kręgowego, terapii bólu i znieczulenia regionalnego.
Obecnie współpracujący, w zakresie leczenia operacyjnego, z Kliniką Neurochirurgii Państwowego Instytutu Medycznego MSWiA w Warszawie.
Ukończył, z wynikiem bardzo dobrym, prestiżowe studia podyplomowe Medycyna Bólu na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie.
W zakresie jego szczególnych zainteresowań i kompetencji znajduje się leczenie bólu i dolegliwości w przebiegu:
Ukończył szereg wyjątkowych szkoleń w zakresie leczenia, w tym leczenia interwencyjnego, bólu kręgosłupa:
Twoja wiadomość dotarła do naszej rejestracji.
Oddzwonimy tak szybko, jak to możliwe.




