Najczęściej pierwszym wyborem jest ortopeda zajmujący się kręgosłupem albo neurochirurg. Obaj mogą ocenić, skąd bierze się ból, czy doszło do ucisku struktur nerwowych i jakie leczenie ma sens na danym etapie.
Nie każdy przypadek rwy wygląda jednak tak samo. U jednej osoby głównym problemem jest silny ból i ograniczenie ruchu. U innej pojawia się drętwienie stopy, osłabienie mięśni albo trudność ze staniem na palcach.
Dlatego podczas wyboru specjalisty warto zadać sobie jedno pytanie: czy problemem jest przede wszystkim ból, czy zaczyna zmieniać się również funkcjonowanie nogi?
Jeżeli kończyna wyraźnie słabnie, pojawiają się zaburzenia czucia albo problemy z kontrolą ruchu, diagnostyka powinna uwzględniać dokładną ocenę neurologiczną.
Dokładne objawy i przyczyny rwy kulszowej opisaliśmy w poradniku:
Rwa kulszowa - objawy, przyczyny i ból promieniujący do nogi
Każdy z tych specjalistów może mieć rolę w diagnostyce rwy kulszowej, ale patrzy na problem z nieco innej perspektywy.
Ortopeda ocenia między innymi ruchomość kręgosłupa, zachowanie objawów podczas ruchu oraz mechaniczne czynniki mogące podtrzymywać dolegliwości.
Może prowadzić leczenie zachowawcze, analizować wcześniejsze badania obrazowe oraz kwalifikować pacjenta do wybranych procedur zabiegowych.
Dla wielu pacjentów jest dobrym punktem wyjścia wtedy, gdy głównym problemem są ból, ograniczenie ruchu i trudność w normalnym funkcjonowaniu.
Neurochirurg koncentruje się szczególnie na ucisku struktur nerwowych i jego znaczeniu klinicznym.
Ocenia objawy oraz rezonans magnetyczny pod kątem tego:
Ważna uwaga praktyczna: nie każdy neurochirurg zajmuje się kręgosłupem na co dzień. Przy umawianiu konsultacji warto więc sprawdzić profil konkretnego lekarza.
Neurolog ocenia przede wszystkim funkcję układu nerwowego.
Jego konsultacja może być szczególnie przydatna wtedy, gdy na pierwszy plan wychodzą:
Nie oznacza to, że każdy pacjent z rwą musi odwiedzić wszystkich trzech specjalistów. W wielu przypadkach pierwszy lekarz po badaniu wskaże, czy potrzebna jest dalsza konsultacja.
Przy bólu, który nie ustępuje mimo leczenia zachowawczego, do procesu leczenia mogą włączyć się lekarze zajmujący się interwencyjnym leczeniem bólu.
Wykonują oni celowane procedury pod kontrolą obrazowania, takie jak:
Ich zadaniem nie jest zastąpienie fizjoterapii, lecz zmniejszenie bólu na tyle, aby pacjent mógł wrócić do ruchu i dalszej rehabilitacji.
W wielu przypadkach leczenie zachowawcze prowadzone przez fizjoterapeutę jest bardzo ważną częścią terapii rwy kulszowej.
Fizjoterapeuta może pracować między innymi nad:
Dobry fizjoterapeuta powinien również rozpoznać sytuację, w której objawy nie pasują do typowego przebiegu albo sugerują pogorszenie funkcji nerwu. Wtedy powinien skierować pacjenta do lekarza.
Dlatego nie należy traktować tego jako wyboru „lekarz albo fizjoterapeuta”. Najczęściej obie role się uzupełniają, a różni się tylko moment, w którym każda z nich staje się najważniejsza.
Niektóre objawy wymagają pilnej oceny i nie powinny czekać na zwykły termin konsultacji.
Do szczególnie niepokojących należą:
Przedłużający się silny ucisk struktur nerwowych może prowadzić do pogorszenia ich funkcji.
Jeżeli pojawiają się takie objawy, liczy się szybka diagnostyka, a nie najwygodniejszy termin wizyty.
Pierwsza konsultacja zaczyna się od wywiadu i badania klinicznego. Lekarz ocenia przebieg bólu oraz sprawdza czucie, siłę mięśniową i odruchy.
Na tej podstawie próbuje określić:
Bardzo ważne jest również dokładne opisanie, gdzie zaczyna się ból i którędy promieniuje w nodze.
Podstawowym badaniem obrazowym przy podejrzeniu ucisku struktur nerwowych jest rezonans magnetyczny kręgosłupa.
Rezonans pozwala ocenić między innymi krążki międzykręgowe oraz otoczenie korzeni nerwowych.
Badanie wymaga pozostania bez ruchu przez kilkadziesiąt minut, co przy bardzo nasilonych dolegliwościach może być trudne. Dlatego dalszą diagnostykę zawsze warto dopasować do aktualnego stanu pacjenta.
Nie. RTG nie pokazuje bezpośrednio nerwu ani krążka międzykręgowego.
Zdjęcie rentgenowskie obrazuje przede wszystkim struktury kostne, dlatego samo nie potwierdza rwy kulszowej ani ucisku korzenia nerwowego.
USG ma natomiast inne zastosowanie. W CRS Clinic wykorzystujemy je przede wszystkim do planowania i prowadzenia zabiegów celowanych.
Leczenie najczęściej zaczyna się od metod zachowawczych.
Może obejmować:
U wielu pacjentów takie postępowanie jest wystarczające. Jeżeli jednak ból jest bardzo silny, utrzymuje się lub regularnie wraca mimo leczenia zachowawczego, lekarz może rozważyć procedury celowane pod kontrolą USG.
Jedną z możliwości jest blokada kręgosłupa, której celem jest zmniejszenie bólu i stanu zapalnego w okolicy podrażnionych struktur.
Przy przewlekłym bólu w wybranych przypadkach rozważa się również kriolezję kręgosłupa.
Zabieg nie zastępuje jednak rehabilitacji. Zmniejszenie bólu ma przede wszystkim stworzyć warunki do powrotu do ruchu oraz dalszej pracy z fizjoterapeutą.
Neurochirurg jest szczególnie ważny wtedy, gdy istnieje podejrzenie znacznego ucisku struktur nerwowych albo gdy pojawiają się objawy neurologiczne.
Konsultacja jest szczególnie istotna przy:
Nie oznacza to automatycznie, że pacjent będzie operowany.
Rolą neurochirurga jest również określenie, czy operacja rzeczywiście jest potrzebna, czy można nadal prowadzić leczenie nieoperacyjne.
Nie. Większość pacjentów z rwą kulszową nie wymaga operacji.
Leczenie operacyjne rozważa się przede wszystkim wtedy, gdy:
W CRS Clinic nie wykonujemy operacji kręgosłupa. Jeżeli badanie i diagnostyka wskazują na potrzebę leczenia chirurgicznego, pacjent jest kierowany do odpowiedniego ośrodka operacyjnego.
W CRS Clinic w Warszawie pacjenci z rwą kulszową mogą skonsultować się zarówno z ortopedą zajmującym się kręgosłupem, jak i z neurochirurgiem.
Pozwala to dopasować specjalistę do charakteru problemu - od bólu i ograniczenia ruchu po objawy neurologiczne wymagające dokładniejszej oceny struktur nerwowych.
Na miejscu prowadzona jest również fizjoterapia oraz wykonywane są wybrane procedury interwencyjnego leczenia bólu pod kontrolą USG.
Jeżeli diagnostyka wykaże wskazania do operacji, pacjent jest kierowany do ośrodka zajmującego się leczeniem chirurgicznym kręgosłupa.
Poznaj naszych specjalistów ortopedów i neurochirurgów na stronie: Specjaliści pracujący w CRS Clinic.
Rwą kulszową zajmują się między innymi ortopedzi zajmujący się kręgosłupem, neurochirurdzy oraz lekarze interwencyjnego leczenia bólu. Neurolog ocenia funkcję układu nerwowego, natomiast fizjoterapeuta prowadzi znaczną część leczenia zachowawczego.
Jeżeli głównym problemem jest ból, ograniczenie ruchu i dolegliwości związane z kręgosłupem, dobrym punktem wyjścia jest ortopeda zajmujący się kręgosłupem. Jeżeli dominują drętwienie, zaburzenia czucia, osłabienie nogi lub zaniki mięśni, większego znaczenia nabiera dokładna ocena neurologiczna. W razie wątpliwości pierwszy lekarz może skierować pacjenta do właściwego specjalisty.
Na konstulację w prywatnej klinice skierowanie nie jest potrzebne. Warto natomiast zabrać ze sobą wcześniejsze wyniki badań obrazowych, jeśli były wykonywane, oraz listę przyjmowanych leków.
Kręgosłupem zajmują się między innymi ortopedzi z doświadczeniem w leczeniu schorzeń kręgosłupa oraz neurochirurdzy. Wybór zależy od charakteru problemu. Przy umawianiu wizyty warto sprawdzić, czy konkretny lekarz rzeczywiście specjalizuje się w schorzeniach kręgosłupa.
Nie. RTG pokazuje przede wszystkim kości i nie obrazuje bezpośrednio nerwu ani krążka międzykręgowego. W diagnostyce ucisku struktur nerwowych większe znaczenie ma rezonans magnetyczny, natomiast rozpoznanie zawsze trzeba zestawić z badaniem klinicznym.
Blokada może być stosowana u wybranych pacjentów w celu zmniejszenia bólu i stanu zapalnego w okolicy podrażnionych struktur. Jej zadaniem jest ułatwienie powrotu do ruchu i rehabilitacji, a nie zastąpienie fizjoterapii. O tym, czy blokada jest właściwą metodą w konkretnym przypadku, decyduje lekarz po badaniu. Dokładną listę zabiegów i cen znajdziesz na stronie: Cennik CRS Clinic.
Specjalista neurochirurgii.
W pracy zawodowej ukierunkowany m.in na stosowanie interwencyjnych metod leczenia bólu oraz neuromodulacji.
Leczy zachowawczo i operacyjnie:
- zespoły bólowe kręgosłupa (szyjnego, piersiowego i lędźwiowego) w przebiegu dyskopatii, niestabilności, urazów kręgów, choroby zwyrodnieniowej kręgosłupa oraz przetrwałe zespoły bólowe po zabiegach operacyjnych;
- choroby nerwów obwodowych: guzy nerwów obwodowych, neuropatie po urazach nerwów, neuropatie cukrzycowe, po półpaścu, neuropatie po leczeniu onkologicznym (CIPN), zespoły wieloobjawowego bólu miejscowego kończyn dolnych oraz górnych (CRPS);
- zespoły bólowe twarzy i głowy: ból neuropatyczny twarzy, neuralgia trójdzielna, szyjnopochodne dolegliwości bólowe głowy.
Specjalista interwencyjnego leczenia bólu - absolwent Pain School International (Międzynarodowej Szkoły Leczenia Bólu) Budapeszt, Węgry.
Pierwszy i jedyny w Polsce Cetryfikowany Sonografista Interwencyjny z certyfikatem CIPS wydawanym przez Światowy Instytut Bólu (World Institute of Pain).
Absolwent studiów Medycyna Bólu na Uniwersytecie Jagiellońskim oraz Europejskiej Szkoły Neurochirurgii (Praga, Belgrad, Walencja, Moskwa).
Stypendysta międzynarodowego programu szkoleniowego z zakresu stymulacji rdzenia kręgowego oraz zwojów czuciowych i nerwów obwodowych w dolegliwościach bólowych.
Obecnie w trakcie indywidualnego międzynarodowego programu mentorskiego z dziedziny zabiegów neuromodulacji i neurochirurgii czynnościowej realizowanego za pośrednictwem International Neuromodulation Society.
W praktyce lekarskiej szeroko wykorzystuje mało inwazyjne metody leczenia i diagnozowania: blokady pod kontrolą USG lub RTG, kriolezję, termolezję, termolezję pulsacyjną. Współpracuje z najlepszymi w Polsce specjalistami od zaawansowanych metod leczenia chorób kręgosłupa, w tym metod endoskopowych.
Członek European Association of Neurosurgical Societies (Europejskiego Towarzystwa Neurochirurgów), World Institute of Pain, European Pain Federation, International Neuromodulation Society oraz Polskiego Towarzystwa Badań nad Bólem.
Konsultuje pacjentów w języku polskim, angielskim i włoskim.
W CRS Clinic wykonuje: kriolezję kręgosłupa i blokady kręgosłupa pod kontrolą USG.
Neurochirurg z wiedzą ekspercką w zakresie swojej specjalizacji, leczenia bólu kręgosłupa, stosowania stymulacji TENS/EMS, stymulacji rdzenia kręgowego, terapii bólu i znieczulenia regionalnego.
Obecnie współpracujący, w zakresie leczenia operacyjnego, z Kliniką Neurochirurgii Państwowego Instytutu Medycznego MSWiA w Warszawie.
Ukończył, z wynikiem bardzo dobrym, prestiżowe studia podyplomowe Medycyna Bólu na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie.
W zakresie jego szczególnych zainteresowań i kompetencji znajduje się leczenie bólu i dolegliwości w przebiegu:
Ukończył szereg wyjątkowych szkoleń w zakresie leczenia, w tym leczenia interwencyjnego, bólu kręgosłupa:
