Nerw pośrodkowy biegnie przez kanał nadgarstka do dłoni i odpowiada między innymi za czucie w kciuku, palcu wskazującym, środkowym oraz części palca serdecznego. Unerwia również część mięśni odpowiedzialnych za pracę kciuka.
Kanał nadgarstka jest wąską przestrzenią ograniczoną kośćmi nadgarstka i więzadłem poprzecznym. Oprócz nerwu pośrodkowego przebiegają przez niego także ścięgna zginaczy palców, dlatego miejsca jest tam stosunkowo niewiele.
Gdy w kanale nadgarstka pojawia się zwiększony ucisk na nerw pośrodkowy, zaczynają występować typowe objawy cieśni: drętwienie, mrowienie i zaburzenia czucia w charakterystycznych palcach, często nasilające się w nocy.
Właśnie na tej zależności opierają się testy kliniczne stosowane podczas badania. Ich celem jest sprawdzenie, czy ucisk lub odpowiednie ustawienie nadgarstka potrafi wywołać objawy w obszarze unerwianym przez nerw pośrodkowy.
Jeśli chcesz najpierw dowiedzieć się, czym jest cieśń i jak wygląda jej leczenie, przeczytaj poradnik zespół cieśni nadgarstka.
Cieśń nadgarstka można wstępnie podejrzewać, gdy drętwienie obejmuje głównie kciuk, palec wskazujący i środkowy, nasila się w nocy oraz zmniejsza po poruszeniu lub strzepnięciu ręki. Domowe obserwacje i testy nie potwierdzają jednak choroby. Ostateczna ocena wymaga badania lekarskiego.
Do charakterystycznych sytuacji należą:
Samodzielnie można wykonać uproszczony test Phalena. Należy zgiąć oba nadgarstki, zetknąć grzbiety dłoni i utrzymać tę pozycję przez około minutę. Pojawienie się typowego drętwienia lub mrowienia może sugerować podrażnienie nerwu pośrodkowego.
Dodatni wynik nie oznacza jednak automatycznie cieśni nadgarstka. Podobne objawy mogą być związane między innymi z uciskiem innego nerwu, problemem w obrębie kręgosłupa szyjnego albo chorobą ogólnoustrojową.
Przy cieśni nadgarstka drętwienie dotyczy najczęściej kciuka, palca wskazującego, środkowego oraz części palca serdecznego. Jest to obszar unerwiany przez nerw pośrodkowy. Mały palec zwykle pozostaje wolny od typowych objawów cieśni.
Dokładnie opisaliśmy drętwienie palców i inne objawy cieśni w naszym poradniku:
Zespół cieśni nadgarstka - objawy i przyczyny
Objaw Tinela jest jednym z najczęściej stosowanych testów klinicznych przy podejrzeniu ucisku nerwu pośrodkowego w kanale nadgarstka.
Podczas badania lekarz delikatnie opukuje okolicę kanału nadgarstka. Za wynik dodatni uznaje się pojawienie się mrowienia lub uczucia „prądu” promieniującego w stronę kciuka, palca wskazującego i środkowego.
Taki wynik może wskazywać na podrażnienie nerwu pośrodkowego, ale sam w sobie nie wystarcza do rozpoznania zespołu cieśni nadgarstka.
| Test | Jak przebiega? | Co może oznaczać wynik dodatni? |
|---|---|---|
| Objaw Tinela | Lekarz delikatnie opukuje okolicę kanału nadgarstka | Mrowienie lub uczucie „prądu” promieniujące w stronę kciuka, palca wskazującego i środkowego |
Test Phalena polega na utrzymaniu nadgarstka w zgięciu przez około minutę i obserwacji, czy pojawią się typowe objawy ucisku nerwu pośrodkowego.
Pacjent zgina nadgarstek i utrzymuje tę pozycję przez około minutę. Wynik dodatni oznacza pojawienie się drętwienia lub mrowienia w obszarze unerwionym przez nerw pośrodkowy.
Pozycję wykorzystywaną w teście można łatwo odtworzyć samodzielnie, ale wyniku nie powinno się traktować jako podstawy do samodzielnego rozpoznania cieśni. Jego znaczenie ocenia lekarz razem z objawami i pozostałymi elementami badania.
| Test | Jak przebiega? | Co może oznaczać wynik dodatni? |
|---|---|---|
| Test Phalena | Pacjent zgina nadgarstek i utrzymuje pozycję przez około minutę | Pojawienie się drętwienia lub mrowienia w obszarze unerwionym przez nerw pośrodkowy |
Test Durkana polega na bezpośrednim ucisku okolicy kanału nadgarstka w celu sprawdzenia, czy wywoła to charakterystyczne objawy ze strony nerwu pośrodkowego.
Lekarz uciska przez kilkadziesiąt sekund okolicę kanału nadgarstka. Za wynik dodatni uznaje się pojawienie się typowego drętwienia lub mrowienia palców.
| Test | Jak przebiega? | Co może oznaczać wynik dodatni? |
|---|---|---|
| Test Durkana | Lekarz uciska przez kilkadziesiąt sekund okolicę kanału nadgarstka | Pojawienie się typowego drętwienia lub mrowienia palców |
Nie. Dodatni wynik jednego z testów zwiększa podejrzenie zespołu cieśni nadgarstka, ale żaden z nich nie powinien być interpretowany samodzielnie.
Dodatni wynik może wystąpić również u osoby bez cieśni, natomiast wynik ujemny nie zawsze ją wyklucza. Testy są więc częścią szerszej oceny klinicznej, a nie samodzielnym sposobem potwierdzania choroby.
Podczas wizyty lekarz bierze pod uwagę również charakter dolegliwości, ocenia czucie w palcach i siłę mięśni kciuka oraz wykonuje wybrane testy kliniczne.
Rozpoznanie może opierać się na połączeniu charakterystycznych objawów i elementów badania klinicznego. W niejasnych przypadkach diagnostykę uzupełnia się badaniem USG lub badaniami przewodnictwa nerwowego.
Na czym polegają testy Phalena, Tinela i Durkana?
Testy Phalena, Tinela i Durkana mają na krótko sprowokować objawy związane z uciskiem nerwu pośrodkowego w kanale nadgarstka. Ich dodatni wynik zwiększa prawdopodobieństwo wykrycia cieśni, ale żaden z tych testów nie powinien być interpretowany samodzielnie.
Podczas wizyty lekarz pyta o dolegliwości, ocenia czucie w palcach, sprawdza siłę mięśni kciuka i wykonuje wybrane testy kliniczne.
| Test | Jak przebiega? | Co może oznaczać wynik dodatni? |
|---|---|---|
| Test Phalena | Pacjent zgina nadgarstek i utrzymuje pozycję przez około minutę | Pojawienie się drętwienia lub mrowienia w obszarze unerwionym przez nerw pośrodkowy |
| Objaw Tinela | Lekarz delikatnie opukuje okolicę kanału nadgarstka | Mrowienie lub uczucie „prądu” promieniujące w stronę kciuka, palca wskazującego i środkowego |
| Test Durkana | Lekarz uciska przez kilkadziesiąt sekund okolicę kanału nadgarstka | Pojawienie się typowego drętwienia lub mrowienia palców |
Dodatni wynik może wystąpić również u osoby bez cieśni, natomiast wynik ujemny nie zawsze ją wyklucza. Testy są więc częścią szerszej oceny klinicznej, a nie samodzielnym sposobem potwierdzania choroby.
Aktualne wytyczne wskazują, że rozpoznanie może opierać się na połączeniu charakterystycznych objawów i elementów badania klinicznego. W niejasnych przypadkach ocenę uzupełnia się USG lub badaniami przewodnictwa nerwowego.
Badanie USG pozwala lekarzowi zobaczyć nerw pośrodkowy i struktury znajdujące się w kanale nadgarstka. Można w nim ocenić między innymi wielkość nerwu, jego kształt oraz miejsce, w którym dochodzi do ucisku lub obrzęku.
Podczas badania lekarz przesuwa głowicę po skórze nadgarstka i obserwuje nerw na ekranie. Badanie może być wykonywane dynamicznie, czyli podczas poruszania palcami i nadgarstkiem.
USG pozwala między innymi:
USG jest badaniem bezbolesnym, nie wykorzystuje promieniowania i może być powtarzane. Jego wynik należy jednak zawsze interpretować razem z objawami oraz badaniem klinicznym.
Badania i wytyczne potwierdzają, że pomiar przekroju nerwu pośrodkowego w USG może być wiarygodnym elementem diagnostyki cieśni nadgarstka. Nie oznacza to jednak, że każda osoba z typowymi objawami musi rutynowo wykonywać zarówno USG, jak i EMG.
W CRS Clinic badanie USG wykorzystujemy również do planowania i wykonywania hydrodekompresji nerwu pośrodkowego.
USG i badanie elektrofizjologiczne oceniają inne cechy nerwu, dlatego nie są prostymi zamiennikami. USG pokazuje budowę nerwu i otaczających tkanek, natomiast badanie przewodnictwa nerwowego ocenia, jak sprawnie nerw przekazuje impulsy.
Badanie często określane przez pacjentów jako EMG może w praktyce obejmować elektroneurografię, czyli ocenę przewodzenia impulsów w nerwach, a czasem również elektromiografię oceniającą pracę mięśni.
Lekarz może zobaczyć obrzęk nerwu, jego spłaszczenie, ograniczoną ruchomość oraz zmiany w otaczających strukturach. Badanie jest bezbolesne i wykonuje się je przez skórę.
Pozwala sprawdzić, czy przewodzenie impulsów przez nerw pośrodkowy jest spowolnione oraz czy występują cechy bardziej zaawansowanego uszkodzenia. Może też pomóc odróżnić cieśń od innych neuropatii lub problemów dotyczących korzeni nerwowych.
Badanie elektrofizjologiczne może być szczególnie pomocne, gdy:
W CRS Clinic diagnostykę rozpoczynamy od wywiadu, badania klinicznego i diagnostyki USG. Nie wykonujemy badań ENG/EMG. Jeżeli takie badanie jest potrzebne, lekarz kieruje pacjenta do odpowiedniej pracowni i uwzględnia otrzymany wynik podczas dalszego planowania leczenia.
Nie każde drętwienie dłoni jest objawem cieśni nadgarstka. Podobne dolegliwości mogą wynikać z ucisku nerwu łokciowego, zmian w kręgosłupie szyjnym, polineuropatii lub jednoczesnego podrażnienia nerwu w kilku miejscach.
Wstępne różnice mogą wyglądać następująco:
| Charakter objawów | Możliwe źródło |
|---|---|
| Drętwienie kciuka, palca wskazującego i środkowego, szczególnie w nocy | Cieśń nadgarstka |
| Drętwienie małego palca i części palca serdecznego | Ucisk lub podrażnienie nerwu łokciowego |
| Ból rozpoczynający się w szyi i promieniujący przez bark do ręki | Problem w odcinku szyjnym kręgosłupa |
| Drętwienie obu dłoni i stóp | Możliwa neuropatia obwodowa lub choroba ogólnoustrojowa |
| Objawy obejmujące kilka różnych obszarów ręki | Konieczność szerszej diagnostyki |
U części pacjentów mogą jednocześnie występować dwa źródła dolegliwości, na przykład cieśń nadgarstka i zmiany w kręgosłupie szyjnym. Dlatego lekarz nie powinien oceniać problemu wyłącznie na podstawie jednego objawu lub jednego testu.
Więcej informacji znajduje się w poradniku: drętwienie rąk - cieśń nadgarstka czy dyskopatia szyjna?.
Diagnostyka w CRS Clinic odbywa się podczas jednej konsultacji obejmującej wywiad, badanie kliniczne oraz USG nerwu pośrodkowego. Ten sam lekarz ocenia objawy, wykonuje testy i na podstawie całości badania proponuje dalsze postępowanie.
Lekarz pyta między innymi:
Lekarz ocenia czucie, siłę mięśni, sprawność kciuka oraz wygląd dłoni. Sprawdza również, czy nie występują cechy zaawansowanego ucisku, takie jak zanik mięśni kłębu kciuka.
W zależności od objawów wykonywany jest test Phalena, objaw Tinela, test Durkana lub inne elementy badania klinicznego.
Lekarz ocenia nerw pośrodkowy i struktury kanału nadgarstka, a następnie porównuje obraz z dolegliwościami pacjenta.
Po zakończeniu badania pacjent otrzymuje informację, czy objawy wskazują na cieśń nadgarstka, jaki może być stopień zaawansowania problemu oraz czy potrzebna jest dodatkowa diagnostyka.
Jeżeli wyniki nie są jednoznaczne albo lekarz podejrzewa inne źródło drętwienia, może zalecić badanie ENG/EMG, konsultację neurologiczną lub diagnostykę kręgosłupa szyjnego.
Od 2018 roku w CRS Clinic rozwijamy diagnostykę i małoinwazyjne leczenie zespołu cieśni nadgarstka. Pomogliśmy już ponad 5000 pacjentów z tym schorzeniem i wykonaliśmy ponad 3000 zabiegów hydrodekompresji w leczeniu cieśni nadgarstka.
Diagnostyka cieśni nadgarstka w CRS Clinic odbywa się w ramach konsultacji ortopedycznej z badaniem USG i kosztuje 400 zł. Cena obejmuje wywiad, badanie kliniczne, testy oraz ocenę nerwu pośrodkowego w USG.
| Usługa | Cena |
|---|---|
| Konsultacja ortopedyczna z badaniem USG | 400 zł |
| Badanie EMG (nie dostępne w CRS Clinic) | od 250 zł za samo badanie |
Wizyta odbywa się prywatnie i nie wymaga skierowania. Jeżeli konieczne będzie dodatkowe badanie ENG/EMG, lekarz poinformuje pacjenta, gdzie można je wykonać.
Koszt ewentualnego leczenia zależy od wybranej metody i jest omawiany oddzielnie. Aktualne ceny znajdują się w cenniku CRS Clinic.
Sprawdź: Ile dokładnie kosztuje hydrodekompresja cieśni nadgarstka.
Po rozpoznaniu cieśni lekarz dobiera postępowanie do nasilenia objawów, czasu ich trwania oraz stanu nerwu. Nie każda osoba potrzebuje zabiegu, a sama obecność drętwienia nie oznacza automatycznie konieczności operacji.
W zależności od sytuacji lekarz może zaproponować:
Przy łagodnych i okresowych objawach często zaczyna się od metod zachowawczych. W wybranych przypadkach umiarkowanego ucisku można rozważyć hydrodekompresję nerwu pośrodkowego. Przy zaawansowanym uszkodzeniu, trwałym osłabieniu ręki lub zaniku mięśni lekarz może zalecić operację cieśni nadgarstka.
Szczegółowe porównanie dostępnych metod znajduje się w poradniku: leczenie cieśni nadgarstka - dostępne metody.
Domowe testy mogą zasugerować cieśń nadgarstka, ale prawidłowa diagnostyka wymaga oceny objawów i badania przez lekarza. USG oraz badania przewodnictwa nerwowego wykorzystuje się w zależności od obrazu klinicznego i celu diagnostyki.
Warto zwrócić uwagę na nocne drętwienie kciuka, palca wskazującego i środkowego oraz ulgę po strzepnięciu ręki. Można wykonać domowy test Phalena, ale jego wynik jedynie sugeruje problem i nie zastępuje konsultacji lekarskiej.
Test polega na zgięciu nadgarstka i utrzymaniu tej pozycji przez około minutę. Pojawienie się typowego drętwienia lub mrowienia może wskazywać na ucisk nerwu pośrodkowego, ale nie potwierdza samodzielnie cieśni.
Lekarz delikatnie opukuje okolicę kanału nadgarstka. Promieniujące mrowienie lub uczucie „prądu” w stronę kciuka i sąsiednich palców może sugerować podrażnienie nerwu pośrodkowego, jednak nie zawsze oznacza cieśni nadgarstka - bywa obecny także u osób bez cieśni.
Nie. Dodatni test zwiększa prawdopodobieństwo cieśni, ale może wystąpić także z innych powodów. Wynik musi zostać oceniony razem z objawami i pozostałymi elementami badania.
Nie istnieje jedno badanie konieczne w każdym przypadku. Rozpoznanie opiera się na objawach i badaniu klinicznym, które w zależności od sytuacji można uzupełnić USG lub oceną przewodnictwa nerwowego.
Nie. Badanie jest bezbolesne i nieinwazyjne. Lekarz przesuwa głowicę po skórze nadgarstka i obserwuje nerw na ekranie.
Badanie może być potrzebne, gdy objawy są nietypowe, występuje znaczne osłabienie ręki, trzeba ocenić stopień uszkodzenia nerwu albo odróżnić cieśń od innego problemu neurologicznego.
Nie. W CRS Clinic wykonujemy konsultację ortopedyczną i badanie USG. Jeżeli ENG/EMG jest potrzebne, lekarz kieruje pacjenta do zewnętrznej pracowni.
Diagnostyką i leczeniem cieśni zajmują się między innymi ortopedzi specjalizujący się w chorobach ręki i nerwów obwodowych. W CRS Clinic badanie kliniczne i USG wykonuje ten sam lekarz podczas jednej wizyty.
Nie. Konsultacja w CRS Clinic odbywa się prywatnie i nie wymaga skierowania.
Konsultacja ortopedyczna z badaniem USG w CRS Clinic kosztuje 400 zł. Cena obejmuje wywiad, badanie kliniczne, testy oraz ocenę nerwu pośrodkowego w USG.
Wieloletnie doświadczenie ortopedy chirurga zdobywał w Klinice Ortopedii i Traumatologii Narządu Ruchu Uniwersytetu Medycznego w Warszawie.
Od kilku lat specjalizuje się w sonochirurgicznym, mało inwazyjnym leczeniu stawów kończyny górnej. Szczególnym obszarem zainteresowania jest nieoperacyjne leczenie zespołu cieśni nadgarstka i stosowanie zabiegu hydrodekompresji. W codziennej praktyce szeroko wykorzystuje swoje bogate doświadczenie w diagnozowaniu ultrasonograficznym (USG) oraz wykorzystaniu aparatury USG w leczeniu nieoperacyjnym.
Kwalifikuje Pacjentów do zabiegów hydrodekompresji i przeprowadza leczenie.
W CRS Clinic stosuje zasadę “jeden specjalista - jedna wizyta” - w czasie jednej konsultacji przeprowadza badanie kliniczne, diagnostykę USG oraz leczenie sonochirurgiczne.
Ściśle współpracuje z zespołem fizjoterapeutycznym zapewniając Pacjentowi kompleksową opiekę.
Specjalizacja: zespół cieśni nadgarstka i hydrodekompresja cieśni nadgarstka
Już na wczesnym etapie szkolenia specjalizacyjnego zainteresował się chirurgią ręki, która stała się obszarem jego wyjątkowych kompetencji.
Podczas praktyki klinicznej zdobył szerokie doświadczenie w leczeniu schorzeń kończyny górnej.
Jako jeden z nielicznych specjalistów w Polsce wykonuje zabieg fasciotomii igłowej u Pacjentów z chorobą/ przykurczem Dupuytrena.
Wykonuje m.in. operacje:
Ukończył studia na II Wydziale Lekarskim Akademii Medycznej w Warszawie. Jest pracownikiem naukowym Kliniki Ortopedycznej I Wydziału Lekarskiego WUM, szkoli studentów i lekarzy, jest autorem publikacji w czasopismach naukowych i doniesień konferencyjnych.
W CRS Clinic wykonuje operacje: cieśni nadgarstka, palca zatrzaskującego i choroby de Quervaina jak i wykonuje nieoperacyjny zabieg fasciotomii igłowej w leczeniu choroby Dupuytrena.
Specjalizuje się w pracy z pacjentami ortopedycznymi. W obszarze jego szczególnych zainteresowań leży praca z Pacjentami z problemami przeciążeniowymi stawów i tkanek miękkich. Ściśle współpracuje z ortopedami wykonującymi zabiegi sonochirurgiczne.
Metodykę pracy opiera na diagnozowaniu tzw. taśm anatomicznych, równoważeniu napięć mięśniowo-powięziowych poprawiając mechanikę pracy stawów. Takie podejście skutkuje szybkim uwolnieniem od bólu oraz poprawą wzorca ruchu i postawy całego ciała.
Jest doświadczonym i certyfikowanym terapeutą metody Integracji Strukturalnej. Pracuje wykorzystując techniki masażu głębokiego, ćwiczenia stabilizacji, poprawę wzorców ruchu oraz funkcji oddechowej uwzględniając czynnik psychosomatyczny w procesie leczenia.
Ma również bogate doświadczenie w pracy z młodszymi Pacjentami nad poprawą postawy ciała.
Magister Fizjoterapii, absolwent Uniwersytetu Medycznego w Łodzi. Certyfikowany terapeuta Integracji Strukturalnej według koncepcji Anatomy Trains (KMI).
W CRS Clinic prowadzi rehabilitację: barku, biodra, kolana, kręgosłupa i cieśni nadgarstka.
Twoja wiadomość dotarła do naszej rejestracji.
Oddzwonimy tak szybko, jak to możliwe.
