Tendinopatia barku to przewlekłe uszkodzenie ścięgien stożka rotatorów związane z powtarzalnym przeciążeniem. Ścięgno stopniowo traci prawidłową strukturę, staje się grubsze i coraz gorzej znosi codzienne obciążenia.
Stożek rotatorów tworzą cztery mięśnie odpowiedzialne za stabilizację głowy kości ramiennej w panewce oraz precyzyjne ruchy barku. Ich ścięgna przebiegają w stosunkowo niewielkiej przestrzeni wokół stawu.
Szczególnie narażone jest ścięgno mięśnia nadgrzebieniowego, które przebiega pod wyrostkiem barkowym łopatki i często jest miejscem zmian przeciążeniowych.
Bark jest złożonym układem. W niewielkiej przestrzeni pracują jednocześnie ścięgna, kaletki, mięśnie, łopatka i sam staw. Nawet niewielkie zaburzenie mechaniki może z czasem powodować ból utrzymujący się przez wiele tygodni lub miesięcy.
Zapalenie jest reakcją obronną organizmu, natomiast tendinopatia oznacza zmianę struktury samego ścięgna. W praktyce wiele przewlekłych dolegliwości określanych przez pacjentów jako „stan zapalny barku” jest właśnie tendinopatią.
Różnica ma znaczenie, ponieważ wpływa na sposób leczenia.
| Zapalenie ostre | Tendinopatia przewlekła | |
|---|---|---|
| Początek | nagły, często po urazie lub przeciążeniu | stopniowy, narasta tygodniami |
| Czas trwania | dni lub kilka tygodni | często miesiące, z okresami poprawy |
| Obrzęk i zaczerwienienie | mogą być obecne | zwykle brak |
| Reakcja na leki przeciwzapalne | często zauważalna | zwykle ograniczona lub krótkotrwała |
| Główne postępowanie | odciążenie i leczenie stanu zapalnego | stopniowe obciążanie ścięgna i fizjoterapia |
Dlatego samo przyjmowanie leków przeciwzapalnych przy przewlekłej tendinopatii często przynosi jedynie czasową ulgę. Ścięgno potrzebuje przede wszystkim stopniowego bodźca do przebudowy.
Oba problemy mogą jednak występować jednocześnie.
Przewlekle przeciążone ścięgno może drażnić kaletkę podbarkową, która reaguje rzeczywistym stanem zapalnym. Pacjent może więc mieć jednocześnie tendinopatię ścięgna i zapalenie sąsiadującej kaletki.
Skrót SST oznacza ścięgno mięśnia nadgrzebieniowego, czyli supraspinatus. Jest to jedno ze ścięgien stożka rotatorów i jednocześnie struktura, która bardzo często ulega przeciążeniu.
W opisach USG i rezonansu barku można spotkać również inne skróty:
Zapis „tendinopatia SST” określa więc przede wszystkim miejsce zmian. Nie mówi jeszcze, jak bardzo ścięgno jest uszkodzone ani czy to właśnie ono odpowiada za ból.
Sam opis badania obrazowego nie jest pełnym rozpoznaniem.
Zmiany w ścięgnach mogą być widoczne na USG również u osób, które nie odczuwają żadnych dolegliwości. Dopiero połączenie ultrasonografii z badaniem klinicznym pozwala lekarzowi ocenić, czy dana zmiana rzeczywiście jest źródłem bólu.
Najbardziej charakterystycznym objawem tendinopatii barku jest ból po przednio-bocznej stronie barku, nasilający się podczas unoszenia ręki. Pacjenci często odczuwają go podczas sięgania na wysoką półkę, zakładania kurtki, wieszania firan czy wykonywania ćwiczeń nad głową.
Typowe objawy obejmują:
Ból może być bardzo ostry przy szybkim, niekontrolowanym ruchu, a jednocześnie niewielki przy ruchach wolnych i prowadzonych.
Taka różnica jest dla lekarza ważną wskazówką podczas badania.
Objawy najczęściej narastają stopniowo. Wiele osób zgłasza się do specjalisty dopiero wtedy, gdy bark zaczyna boleć również w nocy i przeszkadzać w spaniu.
Tendinopatia rozwija się wtedy, gdy obciążenie ścięgna przez dłuższy czas przewyższa jego zdolność do regeneracji. Nie chodzi więc wyłącznie o jedno bardzo duże przeciążenie, ale o relację między wykonywaną pracą a możliwościami regeneracyjnymi tkanki.
Dla jednej osoby przeciążeniem może być kilka godzin malowania ściany. U innej problem pojawi się dopiero po wielu tygodniach intensywnych treningów.
Do najczęstszych czynników należą:
Istotna może być również nieprawidłowa praca łopatki. Jeżeli podczas unoszenia ręki łopatka nie porusza się prawidłowo, zmieniają się warunki pracy całej obręczy barkowej. Dlatego skupienie się wyłącznie na bolesnym ścięgnie, bez uwzględnienia mechaniki barku i łopatki, może być niewystarczające.
Nie. Tendinopatia oznacza stopniowe pogorszenie struktury ścięgna, natomiast uszkodzenie stożka rotatorów oznacza częściowe lub całkowite przerwanie jego włókien.
Tendinopatia może jednak osłabiać ścięgno i zwiększać jego podatność na dalsze uszkodzenie. Ścięgno przeciążane przez wiele lat gorzej znosi nagłe obciążenie. W takiej sytuacji nawet pozornie zwykły ruch, na przykład podparcie się ręką podczas upadku, może doprowadzić do przerwania włókien.
Objawem wymagającym szczególnej uwagi jest nagła utrata siły podczas unoszenia ręki, zwłaszcza po konkretnym urazie lub gwałtownym ruchu.
Przewlekła tendinopatia zwykle rozwija się stopniowo. Przerwanie ścięgna może natomiast spowodować wyraźną zmianę funkcji barku w jednej chwili.
Rozróżnienie tych dwóch sytuacji opiera się na badaniu klinicznym i diagnostyce USG.
O tendinopatii wapniejącej mówimy wtedy, gdy w obrębie ścięgna odkładają się złogi wapnia. Jest to szczególna postać problemu, która może przebiegać inaczej niż typowa tendinopatia.
Ból może być znacznie silniejszy, a czasami pojawia się gwałtownie bez wyraźnej przyczyny.
U części pacjentów dolegliwości są tak duże, że uniemożliwiają spokojny sen i mocno ograniczają ruch ręki.
Złogi wapnia można zobaczyć w badaniu USG. Jeżeli badanie potwierdzi, że to właśnie zwapnienie jest źródłem dolegliwości, możliwe jest jego usunięcie zabiegiem sonochirurgicznym bez konieczności wykonywania klasycznej operacji.
Więcej informacji: wapniejące zapalenie ścięgien barku oraz barbotage zwapnień barku.
Podstawą diagnostyki tendinopatii barku jest badanie kliniczne połączone z USG. Dzięki temu lekarz może jednocześnie ocenić funkcję barku oraz wygląd ścięgien stożka rotatorów i sąsiednich struktur.
Wizyta zwykle obejmuje:
Konsultacja ortopedyczna w CRS Clinic obejmuje również badanie USG i trwa około 30 minut. Dzięki temu pacjent najczęściej wychodzi z wizyty z rozpoznaniem oraz konkretnym planem dalszego leczenia, zamiast ze skierowaniem na kolejne badanie.
Rezonans magnetyczny może być potrzebny wtedy, gdy USG nie wyjaśnia w pełni problemu albo gdy rozważane jest leczenie operacyjne.
Leczenie tendinopatii barku opiera się przede wszystkim na stopniowej przebudowie ścięgna poprzez odpowiednio dobrany ruch oraz na ograniczeniu bólu, który uniemożliwia rehabilitację. Samo wyciszenie dolegliwości nie wystarcza, jeśli nie zmienia się sposób pracy barku.
Postępowanie może obejmować kilka elementów.
Fizjoterapia jest podstawą leczenia.
Jej celem jest przywrócenie prawidłowej mechaniki barku i łopatki oraz stopniowe zwiększanie zdolności ścięgna do przenoszenia obciążeń.
Jest to proces rozłożony w czasie, a nie pojedyncza sesja.
Więcej o rehabilitacji barku przeczytasz na stronie:
Rehabilitacja barku Warszawa
Konieczna może być również zmiana sposobu wykonywania pracy, techniki sportowej lub codziennych czynności, które regularnie drażnią ścięgno.
Jeżeli przyczyna przeciążenia pozostaje niezmieniona, sam zabieg lub ćwiczenia mogą nie dać trwałego efektu.
Jeżeli ból jest na tyle silny, że uniemożliwia prawidłową rehabilitację, lekarz może rozważyć zabieg wykonywany pod kontrolą obrazowania USG.
Preparat podawany jest precyzyjnie w okolicę zmienionego ścięgna lub do kaletki podbarkowej.
W wybranych sytuacjach lekarz może zastosować osocze bogatopłytkowe (PRP) albo kwas hialuronowy.
Nie są to jednak procedury wykonywane rutynowo u każdego pacjenta. Stosuje się je wyłącznie przy określonych wskazaniach ustalonych podczas badania i kwalifikacji.
Jeżeli badanie USG potwierdzi tendinopatię wapniejącą i złóg odpowiada za ból, możliwe jest jego usunięcie igłą pod kontrolą USG zabiegiem barbotażu.
O wyborze konkretnej metody zawsze decyduje lekarz po badaniu.
Ta sama nazwa rozpoznania nie oznacza identycznej terapii u wszystkich pacjentów. Znaczenie ma między innymi stan ścięgna, czas trwania objawów, charakter pracy i poziom codziennej aktywności.
Bark jest też bardziej złożoną okolicą niż na przykład łokieć czy pięta. Ruch wymaga współpracy nie tylko samego stawu ramiennego, ale również łopatki i kręgosłupa piersiowego.
Dlatego skuteczne leczenie często wymaga połączenia kilku metod.
Więcej o skutecznych metodach leczenia barku: nieoperacyjne leczenie bólu barku.
Sama tendinopatia barku rzadko jest wskazaniem do operacji. Leczenie chirurgiczne rozważa się przede wszystkim wtedy, gdy doszło do rozległego uszkodzenia ścięgna albo prawidłowo prowadzone leczenie zachowawcze przez wiele miesięcy nie przyniosło poprawy.
Do sytuacji wymagających konsultacji operacyjnej należą między innymi:
CRS Clinic zajmuje się leczeniem zachowawczym i małoinwazyjnym wykonywanym pod kontrolą USG. Nie wykonujemy operacji barku, artroskopii ani rekonstrukcji stożka rotatorów.
Jeżeli badanie wskazuje, że pacjent potrzebuje leczenia chirurgicznego, informujemy o tym i kierujemy go do ośrodka operacyjnego.
Dolegliwości mogą czasowo osłabnąć po ograniczeniu obciążenia, ale przy utrwalonej tendinopatii często powracają po ponownym zwiększeniu aktywności.
Ścięgno przeciążane przez długi czas nie odzyskuje automatycznie prawidłowej funkcji wyłącznie dlatego, że przez kilka tygodni było mniej używane. Krótkotrwała poprawa może być myląca. Pacjent czuje się lepiej, wraca do poprzedniej aktywności, obciążenie znowu rośnie i ból pojawia się ponownie.
Długotrwały ból wpływa również na sposób poruszania ręką. Organizm zaczyna unikać bolesnych ruchów, co może prowadzić do dodatkowego przeciążania innych struktur.
Ból nocny oraz wyraźny spadek siły są sygnałami, przy których warto przerwać próby samodzielnego leczenia i skonsultować bark ze specjalistą.
Przy tendinopatii barku należy unikać przede wszystkim dwóch skrajności: całkowitego unieruchomienia ręki oraz natychmiastowego powrotu do pełnego obciążenia. Ścięgno potrzebuje ruchu, ale w odpowiedniej dawce.
Na czas leczenia warto ograniczyć:
Trzeba również ostrożnie podchodzić do przypadkowych zestawów ćwiczeń znalezionych w internecie. Ćwiczenie pomocne przy jednym problemie barku może nasilić objawy przy innym rozpoznaniu.
Jeżeli po ćwiczeniu ból wyraźnie się zwiększa i utrzymuje jeszcze po jego zakończeniu, nie należy kontynuować go bez konsultacji.
Więcej praktycznych informacji znajdziesz na: domowe sposoby na ból barku.
Przebudowa przeciążonego ścięgna trwa zwykle znacznie dłużej niż samo zmniejszenie bólu i jest procesem liczonym raczej w miesiącach niż w dniach.
Na tempo poprawy wpływa wiele czynników:
Dlatego nie podajemy jednej sztywnej ramy czasowej dla wszystkich pacjentów. Realny czas leczenia można określić dopiero po badaniu i ocenie konkretnej sytuacji.
W tendinopatii najważniejsza jest konsekwencja w prowadzeniu terapii, a nie próba jak najszybszego pozbycia się bólu za wszelką cenę.
W CRS Clinic ocena barku obejmuje konsultację ortopedyczną, badanie kliniczne i USG wykonywane podczas tej samej wizyty. Lekarz może dzięki temu od razu ocenić ścięgna stożka rotatorów, kaletkę podbarkową oraz sposób pracy całej obręczy barkowej.
Na podstawie badania ustala, która struktura odpowiada za ból i jakie postępowanie ma największy sens.
Jeżeli potrzebny jest zabieg pod kontrolą USG, może zostać wykonany na tej samej wizycie w klinice.
Jeżeli podstawą leczenia powinna być fizjoterapia, pacjent otrzymuje konkretny plan rehabilitacji barku, a nie wyłącznie ogólne zalecenie „proszę ćwiczyć”.
Od 2018 roku wykonaliśmy ponad 5 000 zabiegów sonochirurgicznych, czyli procedur wykonywanych pod kontrolą USG.
Aktualne ceny konsultacji i zabiegów znajdują się w cenniku CRS Clinic.
Tendinopatia barku to przewlekłe uszkodzenie ścięgien stożka rotatorów związane z powtarzalnym przeciążeniem. Ścięgno stopniowo traci prawidłową budowę i gorzej toleruje obciążenie. Najczęściej problem dotyczy ścięgna mięśnia nadgrzebieniowego.
Najczęściej nie jest to klasyczny stan zapalny. W tendinopatii dominują zmiany w strukturze ścięgna. Jednocześnie przeciążone ścięgno może drażnić kaletkę podbarkową, dlatego tendinopatia i rzeczywisty stan zapalny mogą występować równocześnie.
SST to skrót od ścięgna mięśnia nadgrzebieniowego, czyli supraspinatus. Zapis mówi, gdzie znajduje się zmiana, ale sam nie określa jej znaczenia ani tego, czy odpowiada ona za ból. Potrzebne jest zestawienie obrazu USG z badaniem klinicznym.
Najczęściej pierwszym objawem jest ból podczas unoszenia ręki, szczególnie powyżej poziomu barku i przy sięganiu do góry. Z czasem może pojawić się ból nocny podczas leżenia na chorym boku oraz osłabienie siły ręki.
Tendinopatia oznacza stopniowe pogorszenie struktury ścięgna, natomiast uszkodzenie oznacza częściowe lub całkowite przerwanie jego włókien. Osłabione ścięgno jest bardziej podatne na przerwanie. Nagła utrata siły ręki wymaga szybkiej oceny lekarskiej.
Bardzo rzadko. Operację rozważa się przede wszystkim przy rozległych uszkodzeniach stożka rotatorów lub wtedy, gdy prawidłowo prowadzone leczenie zachowawcze przez wiele miesięcy nie przynosi poprawy. CRS Clinic nie wykonuje operacji barku i w takich sytuacjach kieruje pacjenta do ośrodka operacyjnego.
Dolegliwości mogą zmniejszyć się po ograniczeniu obciążenia, ale przy utrwalonej tendinopatii często powracają wraz ze zwiększeniem aktywności. Ścięgno wymaga stopniowego, kontrolowanego obciążania, aby poprawić swoją zdolność do pracy.
Podstawą jest badanie kliniczne połączone z USG barku. USG pozwala ocenić strukturę ścięgien, obecność złogów wapnia, płyn w kaletce i ewentualne przerwanie włókien. Rezonans magnetyczny może być potrzebny, gdy obraz jest niejasny lub rozważane jest leczenie operacyjne.
Tak, ale ćwiczenia powinny być dobrane do rozpoznania i etapu leczenia. Zestaw pomocny przy jednym problemie barku może nasilić objawy przy innym. Jeżeli ćwiczenie powoduje wyraźne nasilenie bólu utrzymujące się po jego zakończeniu, warto je przerwać i skonsultować program ze specjalistą.
Leki mogą czasowo zmniejszyć ból, szczególnie gdy tendinopatii towarzyszy stan zapalny kaletki. Nie przebudowują jednak samego ścięgna, dlatego ich działanie nie rozwiązuje głównej przyczyny przewlekłej tendinopatii. O leczeniu farmakologicznym decyduje lekarz.
Przebudowa ścięgna jest procesem liczonym w miesiącach. Tempo poprawy zależy między innymi od czasu trwania dolegliwości, stanu ścięgna, codziennych obciążeń oraz możliwości ich ograniczenia. Realny plan leczenia można określić dopiero po dokładnym badaniu i diagnostyce.
Do ortopedy, najlepiej wykonującego USG narządu ruchu podczas wizyty. Pozwala to od razu ocenić ścięgna barku i połączyć obraz z badaniem klinicznym, bez konieczności umawiania osobnej diagnostyki.
Zajmuję się leczeniem zachowawczym i operacyjnym schorzeń narządu ruchu oraz kręgosłupa. Pracuję jako chirurg ortopeda w Klinice Traumatologii i Ortopedii Wojskowego Instytutu Medycznego w Warszawie. Szczególnym obszarem mojej specjalizacji jest sonochirurgia. Sonochirurgia to tzw. zabiegi małoinwazyjne wykonywane pod kontrolą aparatu ultrasonograficznego (USG). Zabiegi wykonuję w klinice CRS Clinic w Warszawie.
Zainteresowałem się sonochirurgią, ponieważ dzięki niej bardzo często można pomóc pacjentom, dla których jedyna alternatywa to interwencja chirurgiczna. Tymczasem zabiegi sonochirurgiczne są praktycznie bezbolesne, wykonywane w znieczuleniu miejscowym cienką igłą pod kontrolą USG. Nie ma konieczności hospitalizacji, nie ma blizn pooperacyjnych. Pacjent na drugi dzień może wrócić do czynności dnia codziennego.
Jest to wspaniała alternatywa dla tradycyjnej chirurgii. Oczywiście nie znaczy, że w ten sposób wyleczymy każdą dolegliwość w każdym stadium zaawansowania. Jednak wielokrotnie udawało mi się sonochirurgicznie zlikwidować całkowicie ból i pomóc pacjentom, którzy mieli już skierowanie na zabieg endoprotezy biodra czy kolana lub operację kręgosłupa. W ten sposób można też skutecznie pomóc pacjentom z zespołem cieśni nadgarstka.
Właściwa diagnoza i leczenie zajmują czas. Dlatego wizyta u mnie trwa aż 30 minut. Podczas wizyty badam Pacjenta klinicznie i potwierdzam rozpoznanie za pomocą USG. Fakt, że jeden specjalista wykonuje dwa rodzaje badań pozwala całościowo spojrzeć na problem Pacjenta i postawić diagnozę.
Stawiam diagnozę i od razu – o ile to możliwe – staram się rozpocząć leczenie. Podczas jednej wizyty, po zakwalifikowaniu Pacjenta mogę wykonać zabieg sonochirurgiczny (np. hydrodekompresję zespołu cieśni nadgarstka). Stanowi to zupełnie nową jakość w podejściu do leczenia.
W podejściu tradycyjnym Pacjent musiałby przejść przez proces kilku oddzielnych wizyt (ortopedyczna, diagnostyczna USG, kwalifikacja do zabiegu i sam zabieg plus zwolnienie lekarskie). Tymczasem po leczeniu sonochirurgicznym Pacjent najczęściej nie potrzebuje nawet jednego dnia zwolnienia, bo już na drugi dzień może wrócić do pracy i czynności dnia codziennego.
Jestem absolwentem I Wydziału Lekarskiego Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego. Od początku kariery ortopedycznej pracuję w Klinice Traumatologii i Ortopedii Wojskowego Instytutu Medycznego w Warszawie.
Na moim koncie znajduje się wiele publikacji naukowych, otrzymałem też nagrodę “Award of the President of Polish Society of Hypertension”. Posiadam licencję lekarską PZPN. Konsultuję pacjentów anglojęzycznych. Moją wiedzę i doświadczenie potwierdza wiele ukończonych specjalistycznych szkoleń związanych z dziedziną mojej specjalizacji. M.in.:
W CRS Clinic prowadzi konsultacje ortopedyczne połączone z diagnostyką ultrasonograficzną (USG) oraz leczeniem małoinwazyjnym w zakresie schorzeń takich jak:
W swojej pracy wykorzystuje zabiegi sonochirurgiczne, czyli małoinwazyjne procedury wykonywane pod kontrolą USG, które stanowią skuteczną alternatywę dla leczenia operacyjnego. Zajmuje się również wykonywaniem iniekcji dostawowych i okołostawowych (m.in. kwas hialuronowy, osocze bogatopłytkowe PRP) wspomagających proces regeneracji tkanek i odbudowy stawów.
Od ponad pięciu lat pracuje w Oddziale Urazowo-Ortopedycznym Szpitala Praskiego w Warszawie, gdzie zdobywa doświadczenie w diagnostyce oraz leczeniu chorób i urazów stawów — w tym stawu kolanowego, biodrowego, barkowego, łokciowego oraz nadgarstkowego. W ramach praktyki szpitalnej wykonuje również zabiegi operacyjne, co pozwala mu kompleksowo kwalifikować pacjentów zarówno do leczenia zachowawczego, jak i operacyjnego.
Szczególnym obszarem jego zainteresowań jest chirurgia kończyny górnej, zwłaszcza leczenie urazów i schorzeń obręczy barkowej. Specjalizuje się w małoinwazyjnych procedurach artroskopowych oraz w protezoplastyce stawu łopatkowo-ramiennego.
Stale rozwija swoje kompetencje zawodowe, uczestnicząc w licznych szkoleniach i konferencjach międzynarodowych — m.in. we Francji, Turcji, Grecji, Niemczech i Austrii. Jest członkiem Polskiego Towarzystwa Barku i Łokcia oraz Polskiego Towarzystwa Artroskopowego.
Konsultuje pacjentów w języku angielskim i hiszpańskim.
Ukończone kursy i szkolenia:
Kurs kadawerowy - protezoplastyka stawu ramiennego (2022, 2023, 2024)
Kurs Ultrasonografii narządu ruchu (2022)
Kurs Iniekcji Dostawowych pod kontrolą USG (2022)
Kursy artroskopii kończyny górnej (2023, 2024)
Berlin International Shoulder Course (2021, 2023, 2025)
Ocena MRI stawu ramiennego i kolanowego (2022, 2024)
Kurs chirurgii ręki oraz chirurgii rekonstrukcyjnej (2025)
Zajmuje się zarówno operacyjnym jak i zachowawczym leczeniem urazów, schorzeń i przeciążeń w obrębie stawów kończyny dolnej i górnej.
Szczególnym obszarem zainteresowania i rozwijania specjalistycznej praktyki jest leczenie zachowawcze poprzez zastosowanie tzw. sonochirurgii - wykonywania mało inwazyjnych zabiegów pod kontrolą ultrasonografu (USG). Zabiegi sonochirurgiczne mogą być alternatywą dla zabiegu operacyjnego lub skuteczną metodą obniżania dyskomfortu i poziomu bólu np. w trakcie leczenia choroby zwyrodnieniowej.
W razie potrzeby, już w trakcie pierwszej konsultacji, przeprowadza zabiegi sonochirurgiczne u pacjentów z następującymi schorzeniami:
Państwowy Egzamin Specjalizacyjny zdał z jednym z najwyższych wyników w Polsce. Stale podnosi swoje kwalifikacje w ramach szkoleń, kursów i staży. Uczestnik licznych kursów zawodowych m.in. z ultrasonografii narządu ruchu, leczenia schorzeń stawu kolanowego, biodrowego, ręki, nadgarstka, stawu łokciowego.
Jest członkiem Polskiego Towarzystwa Chirurgii Ręki oraz zasłużonym Honorowym Dawcą Krwi.
