Jeśli poczujesz ból w tylnej części łydki tuż nad piętą, trudno go zignorować. To okolica, która u osób aktywnych i tych prowadzących siedzący tryb życia bywa narażona na niemałe wyzwania. Źródłem dyskomfortu często jest ścięgno Achillesa, jedna z najbardziej narażonych na urazy struktur w ludzkim organizmie.
Ścięgno Achillesa to niepozorny, ale bardzo wytrzymały pasmo tkanki łącznej. Łączy ono mięśnie łydki – brzuchaty i płaszczkowaty – z guzem piętowym. To największe i najmocniejsze ścięgno w ciele człowieka, a mimo to – paradoksalnie – wyjątkowo podatne na przeciążenia i urazy.
Można je wyczuć palcami – biegnie od dolnej części łydki aż do pięty. Przy każdym kroku, podskoku i biegu jest intensywnie wykorzystywane.
Bez zdrowego ścięgna Achillesa nie da się stanąć na palcach, wspiąć po schodach czy pobiec na autobus. Przenosi napięcie z mięśni łydki na kość piętową, pozwalając na wykonanie ruchu zginania stopy. Jego działanie jest kluczowe w:
Każdy z tych ruchów wymaga ogromnej wytrzymałości i elastyczności tej struktury. Przeciążone, niewłaściwie rozgrzane lub zbyt rzadko ćwiczone – ścięgno Achillesa daje o sobie znać bólem i sztywnością.
Nawet niewielkie zaniedbania, jak zabiegany poranek bez rozgrzewki, mogą prowadzić do problemów. Najczęściej spotykane są:
Nie zawsze uraz powstaje gwałtownie. Przeciążenia potrafią latami kumulować się, aż w końcu nastąpi nagłe pogorszenie.
Zerwane a naderwane ścięgno Achillesa
W sytuacji nagłego, silnego bólu można mieć podejrzenie poważnej kontuzji. Zerwanie oznacza całkowite przerwanie ciągłości ścięgna, co niszczy zdolność do oparcia się na tej nodze i często wymaga interwencji chirurgicznej. Naderwanie jest mniej gwałtowne – część włókien zostaje uszkodzona, ale funkcja całości jeszcze się utrzymuje, choć pojawia się ból i osłabienie.
Różnicę często określi dopiero diagnostyka obrazowa (USG, rezonans).
Stan zapalny, czyli tendinopatia, to chyba najczęstszy problem tej okolicy. Objawy obejmują:
Przyczyn może być wiele:
Zazwyczaj schorzenie dotyczy osób uprawiających sporty biegowe lub skoczne, ale nie omija też tych, którzy po latach przerwy wracają do aktywności.
Ból w tej okolicy najczęściej zwiastuje przeciążenie. Niekiedy jest wynikiem mikrourazów, innym razem początkiem poważniejszego stanu zapalnego. Może także świadczyć o niewydolności mięśni łydki, zaburzeniach biomechaniki stopy i goleni lub być powikłaniem wcześniejszych urazów. Często współistnieje z sztywnością i ograniczeniem zakresu ruchu.
Ostry, przeszywający ból połączony z “strzałem” powinien skłonić do szybkiej diagnostyki – to może być zerwanie lub naderwanie.
To choroba dotycząca miejsca przyczepu ścięgna do kości, będąca połączeniem zmian zwyrodnieniowych i mikrozapalnych. Objawia się bólem, nasilającym się podczas aktywności oraz przy ucisku tuż nad piętą. U części osób pojawia się także wyczuwalny guzek czy zgrubienie.
Często powstaje na skutek długotrwałych przeciążeń lub powtarzających się mikrourazów. Utrzymujący się ból powinien być sygnałem do konsultacji z lekarzem lub fizjoterapeutą.
Każda dolegliwość tej okolicy powinna zostać oceniona przez specjalistę. W zależności od przyczyny, leczenie opiera się na kilku filarach:
W procesie powrotu do sprawności niezwykle ważna jest cierpliwość – zbyt szybki powrót do aktywności grozi nawrotem kontuzji.
Wybrane formy terapii fizjoterapeutycznej:
Niektóre z metod wymagają pracy z wykwalifikowanym specjalistą, inne można, po instruktażu, wykonywać samodzielnie.
Dużą rolę odgrywa profilaktyka. O czym warto pamiętać?
Dobrze dobrany plan treningowy w połączeniu z regularnym masażem czy rolowaniem mięśni łydki potrafi znacząco zmniejszyć ryzyko kontuzji.
Ścięgno Achillesa, niepozorne, a niezwykle ważne dla codziennego ruchu, szybko przypomina o sobie przy najmniejszym przeciążeniu. Warto słuchać swojego ciała, dbać o profilaktykę i nie lekceważyć pierwszych objawów, by długo cieszyć się sprawnością.
Zajmuje się zarówno operacyjnym jak i zachowawczym leczeniem urazów, schorzeń i przeciążeń w obrębie stawów kończyny dolnej i górnej.
Szczególnym obszarem zainteresowania i rozwijania specjalistycznej praktyki jest leczenie zachowawcze poprzez zastosowanie tzw. sonochirurgii - wykonywania mało inwazyjnych zabiegów pod kontrolą ultrasonografu (USG). Zabiegi sonochirurgiczne mogą być alternatywą dla zabiegu operacyjnego lub skuteczną metodą obniżania dyskomfortu i poziomu bólu np. w trakcie leczenia choroby zwyrodnieniowej.
W razie potrzeby, już w trakcie pierwszej konsultacji, przeprowadza zabiegi sonochirurgiczne u pacjentów z następującymi schorzeniami:
Państwowy Egzamin Specjalizacyjny zdał z jednym z najwyższych wyników w Polsce. Stale podnosi swoje kwalifikacje w ramach szkoleń, kursów i staży. Uczestnik licznych kursów zawodowych m.in. z ultrasonografii narządu ruchu, leczenia schorzeń stawu kolanowego, biodrowego, ręki, nadgarstka, stawu łokciowego.
Jest członkiem Polskiego Towarzystwa Chirurgii Ręki oraz zasłużonym Honorowym Dawcą Krwi.
