Endoproteza kolana – kiedy warto rozważyć zabieg i jak wygląda rehabilitacja po operacji?

Endoproteza kolana to nowoczesny implant stosowany w leczeniu zaawansowanej choroby zwyrodnieniowej stawu kolanowego, gdy ból i ograniczona ruchomość uniemożliwiają normalne funkcjonowanie. Zabieg endoprotezoplastyki polega na zastąpieniu uszkodzonych powierzchni stawu sztucznymi elementami, które odtwarzają jego naturalną biomechanikę i pozwalają pacjentowi na powrót do codziennych aktywności. Zanim jednak podejmie się decyzję o zabiegu, warto poznać alternatywne metody leczenia, znaczenie rehabilitacji oraz możliwe ryzyka i korzyści związane z operacją.

Źródło: Raport NFZ za rok 2022, wykonano łącznie 59 651 zabiegów endoprotezy kolana
https://www.nfz.gov.pl/

Choroba zwyrodnieniowa stawu kolanowego

Choroba zwyrodnieniowa kolana polega na stopniowym zużywaniu się chrząstki stawowej, która pokrywa powierzchnie kości w stawie. W wyniku degeneracji chrząstki dochodzi do tarcia kości o kość, co powoduje ból, sztywność i ograniczenie ruchomości. Czynniki ryzyka obejmują wiek, nadwagę, przeciążenia stawu wynikające z aktywności zawodowej lub sportowej oraz wcześniejsze urazy.

Pacjenci często skarżą się na:

• Ból podczas ruchu: Zwłaszcza przy chodzeniu, wstawaniu czy wchodzeniu po schodach.
• Sztywność stawu: Szczególnie po okresie bezruchu, np. rano po przebudzeniu.
• Obrzęk i stan zapalny: Wskutek nagromadzenia płynu w stawie.
• Uczucie niestabilności: Wrażenie "uciekania" kolana pod wpływem obciążenia.

Te objawy znacząco wpływają na codzienne funkcjonowanie i mogą prowadzić do ograniczenia aktywności życiowej.

Kiedy warto rozważyć zabieg wszczepienia endoprotezy kolana?

Decyzja o poddaniu się operacji jest zawsze indywidualna i powinna być poprzedzona konsultacją z lekarzem ortopedą oraz fizjoterapeutą. Wskazania do zabiegu obejmują:

• Nieskuteczność leczenia zachowawczego: Gdy farmakoterapia, rehabilitacja i zmiany stylu życia nie przynoszą oczekiwanej poprawy.
• Zaawansowane zmiany zwyrodnieniowe: Potwierdzone badaniami obrazowymi, takimi jak uszkodzenia chrząstki i struktur stawowych.
• Znaczne ograniczenie funkcji stawu: Uniemożliwiające wykonywanie codziennych czynności.
• Stały, intensywny ból: Który nie ustępuje nawet w spoczynku i znacząco obniża jakość życia.

Minusy endoprotezy kolana

Ryzyko powikłań pooperacyjnych

Jednym z głównych minusów endoprotezy kolana jest ryzyko powikłań pooperacyjnych. Po zabiegu może dojść do infekcji rany operacyjnej lub głębszych tkanek stawu. Zakażenie może wymagać długotrwałego leczenia antybiotykami, a w skrajnych przypadkach nawet usunięcia endoprotezy. Ponadto istnieje ryzyko zakrzepicy żył głębokich, czyli tworzenia się skrzepów krwi w żyłach kończyn dolnych, co może prowadzić do groźnej zatorowości płucnej. Podczas operacji istnieje również możliwość uszkodzenia nerwów lub naczyń krwionośnych, co może skutkować utratą czucia, osłabieniem mięśni czy krwawieniem.

Ograniczona trwałość endoprotezy stawu kolanowego

Kolejnym minusem jest ograniczona trwałość endoprotezy. Implanty mają określoną żywotność, zwykle od 15 do 20 lat. U młodszych pacjentów oznacza to, że w przyszłości mogą być konieczne kolejne operacje wymiany zużytej endoprotezy. Z czasem elementy implantów mogą się poluzować, co prowadzi do bólu i ponownej interwencji chirurgicznej.

Długi okres rekonwalescencji

Proces rekonwalescencji po endoprotezoplastyce kolana jest długi i wymaga zaangażowania. Rehabilitacja może trwać kilka miesięcy i wymaga regularnych ćwiczeń oraz wizyt u fizjoterapeuty. W tym okresie pacjent może doświadczać ograniczeń w codziennym życiu, takich jak potrzeba pomocy przy wykonywaniu podstawowych czynności czy konieczność unikania pewnych aktywności fizycznych.

Ograniczenia funkcjonalne stawu

Po operacji mogą wystąpić ograniczenia funkcjonalne stawu. Niektórzy pacjenci nie odzyskują pełnego zakresu ruchu w kolanie, co może wpływać na ich zdolność do wykonywania niektórych czynności. Zaleca się także unikanie intensywnych sportów czy ciężkiej pracy fizycznej, aby nie przeciążać endoprotezy i nie zwiększać ryzyka jej uszkodzenia.

Ryzyko reakcji alergicznych

Istnieje również ryzyko reakcji alergicznych na materiały użyte w implantach. U niektórych osób mogą wystąpić reakcje na metale czy inne komponenty endoprotezy, co może prowadzić do stanów zapalnych i dyskomfortu.

Koszty zabiegu i rehabilitacji

Koszty związane z zabiegiem i rehabilitacją są kolejnym aspektem do rozważenia. Operacja endoprotezoplastyki kolana jest kosztowna, a dodatkowe wydatki mogą wynikać z potrzeby długotrwałej rehabilitacji czy ewentualnych powikłań. Dla wielu pacjentów może to stanowić znaczne obciążenie finansowe, zwłaszcza jeśli muszą korzystać z prywatnej opieki medycznej ze względu na długie terminy oczekiwania w publicznej służbie zdrowia.

Aspekty psychologiczne

Nie można też pominąć psychologicznych aspektów operacji. Perspektywa zabiegu może wywoływać stres i niepokój związany z przebiegiem operacji, możliwością powikłań czy długim okresem rekonwalescencji. Pacjent może potrzebować czasu, aby zaakceptować obecność sztucznego stawu i dostosować się do nowych odczuć związanych z endoprotezą.

Ograniczenia w przyszłych procedurach medycznych

Ograniczenia w przyszłych procedurach medycznych to kolejny minus. Metalowe implanty mogą wpływać na jakość niektórych badań diagnostycznych, takich jak rezonans magnetyczny. Ponadto pacjent z endoprotezą powinien zawsze informować personel medyczny o jej obecności podczas innych zabiegów czy operacji, aby uniknąć ewentualnych komplikacji.

Ryzyko niepowodzenia zabiegu endoprotezy stawu kolanowego

Ryzyko niepowodzenia zabiegu jest również realne. U części pacjentów operacja może nie przynieść oczekiwanych rezultatów lub nawet pogorszyć stan zdrowia. W takich przypadkach konieczne mogą być kolejne interwencje chirurgiczne, co wiąże się z dodatkowymi obciążeniami fizycznymi i emocjonalnymi.

Alternatywne metody leczenia w celu uniknięcia endoprotezy stawu kolanowego:

Zanim pacjent zdecyduje się na zabieg chirurgiczny, warto wypróbować nieinwazyjne metody terapeutyczne, które mogą przynieść ulgę i poprawić funkcję stawu kolanowego:

• Fizjoterapia jest podstawowym elementem leczenia zachowawczego choroby zwyrodnieniowej kolana. Obejmuje:

• Ćwiczenia wzmacniające mięśnie wokół kolana, co stabilizuje staw i zmniejsza obciążenie chrząstki.
• Ćwiczenia rozciągające poprawiające elastyczność mięśni i ścięgien, zwiększając zakres ruchu.
• Ćwiczenia propriocepcji dla poprawy równowagi i koordynacji, co zmniejsza ryzyko upadków i urazów.

• Terapia manualna, w tym mobilizacje stawów, masaż tkanek miękkich czy manipulacje powięziowe, pomaga zmniejszyć ból, zwiększyć zakres ruchu i poprawić funkcję stawu.

• Fizykoterapia wykorzystuje różne bodźce fizyczne do stymulacji procesów naprawczych, takie jak laseroterapia, ultradźwięki czy elektroterapia. Te metody działają przeciwbólowo, przeciwzapalnie i wspomagają regenerację tkanek.

• Hydroterapia, czyli ćwiczenia w wodzie, jest szczególnie korzystna dla osób z bólem kolana. Woda zmniejsza obciążenie stawu dzięki swojej wyporności, co pozwala na bezbolesne wykonywanie ruchów i wzmacnianie mięśni poprzez opór wody.

• Farmakoterapia może pomóc w kontrolowaniu objawów poprzez stosowanie niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ) czy paracetamolu. Leki chondroprotekcyjne, takie jak glukozamina czy chondroityna, mogą wspierać regenerację chrząstki.

• Iniekcje dostawowe wykonywane pod kontrolą USG, takie jak podawanie kwasu hialuronowego lub osocza bogatopłytkowego (PRP), mogą przynieść znaczną ulgę przez poprawę właściwości płynu stawowego i stymulację procesów regeneracyjnych.
• Kriolezja stawu kolanowego, jest skutecznym zabiegiem mało inwazyjnym uwalniającym od bólu poprzez zamrożenie gałązek nerwów odpowiedzialnych za przewodzenie bólu kolana. Zmniejszenie bólu utrzymuje się przez miesiące i umożliwia pacjentowi zwiększenie aktywności. 

Zmiana stylu życia może znacząco wpłynąć na stan stawu kolanowego. Obejmuje to:

• Redukcję masy ciała: Każdy kilogram mniej to mniejsze obciążenie dla kolana.
• Regularną aktywność fizyczną: Dostosowaną do możliwości, która wzmacnia mięśnie i poprawia funkcję stawu.
• Zdrową dietę: Bogatą w składniki odżywcze wspierające stawy, takie jak kwasy omega-3, witamina D czy kolagen.
• Unikanie czynności przeciążających staw: Takich jak długotrwałe klęczenie czy noszenie ciężkich przedmiotów.

Znaczenie rehabilitacji

Rehabilitacja odgrywa kluczową rolę w leczeniu choroby zwyrodnieniowej kolana. Odpowiednio dobrane ćwiczenia i terapie mogą opóźnić lub nawet wyeliminować konieczność przeprowadzenia operacji. Regularna fizjoterapia pomaga w:

• Wzmocnieniu mięśni: Stabilizuje staw i zmniejsza obciążenie chrząstki.
• Poprawie zakresu ruchu: Zapobiega sztywności i utrzymuje funkcjonalność stawu.
• Redukcji stanu zapalnego: Poprzez poprawę krążenia i eliminację toksyn.
• Poprawie jakości życia: Dzięki zmniejszeniu bólu i zwiększeniu możliwości ruchowych.

Etapy rehabilitacji obejmują diagnozę i ocenę funkcjonalną, planowanie terapii, realizację programu rehabilitacyjnego oraz profilaktykę nawrotów.

Rehabilitacja w CRS Clinic

W CRS Clinic oferujemy kompleksowe podejście do leczenia schorzeń stawu kolanowego, skupiając się na nieinwazyjnych metodach terapii. Nasze metody obejmują zredukowanie bólu stawu za pomocą mało inwazyjnych zabiegów sonochirurgicznych, a następnie wdrożenie programu rehabilitacyjnego.

Podsumowanie

Endoproteza stawu kolanowego jest jednym z rozwiązań w leczeniu zaawansowanych zmian zwyrodnieniowych stawu kolanowego. Jednak zanim pacjent zdecyduje się na operację, warto wyczerpać wszystkie dostępne metody leczenia nieinwazyjnego, w tym metody sonochirurgiczne takie jak kriolezja. 

Rehabilitacja odgrywa kluczową rolę w procesie leczenia, pomagając wzmocnić mięśnie, poprawić ruchomość stawu i zmniejszyć ból. 

W CRS Clinic oferujemy profesjonalne wsparcie i nowoczesne metody terapii, które mogą pomóc w powrocie do pełnej sprawności bez konieczności operacji.

Zapraszamy do CRS Clinic. Jeśli zmagasz się z bólem kolana i chcesz dowiedzieć się więcej o dostępnych metodach leczenia, nasi specjaliści pomogą Ci znaleźć najlepsze rozwiązania dostosowane do Twoich potrzeb, wspierając Cię na każdym etapie drogi do zdrowia i pełnej aktywności.

FAQ – Endoproteza stawu kolanowego